Czy plomby amalgamatowe mają jakieś zalety?

Plomby amalgamatowe budzą od lat wiele kontrowersji. Wszystko za sprawą obecności rtęci – pierwiastka o wyjątkowo wysokiej toksyczności. Nie ma badań potwierdzających, że rtęć uwalnia się z szarych plomb w ilościach szkodliwych dla zdrowia. Z drugiej strony brakuje potwierdzenia, że amalgamat jest całkowicie bezpieczny. W wielu krajach, w tym również w Polsce, wypełnienia amalgamatowe są ciągle stosowane. Czy szare plomby mają jakieś zalety?

Szare plomby już dawno zniknęły z prywatnych gabinetów stomatologicznych. Zostały wyparte przez estetyczne białe plomby, czyli wypełnienia kompozytowe. Najchętniej używane są wypełnienia światłoutwardzalne, które zapewniają nie tylko doskonały efekt estetyczny, lecz także dużą trwałość i maksymalne skrócenie czasu trwania zabiegu. Inaczej wygląda sytuacja w gabinetach, które realizują zabiegi refundowane przez NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia).

NFZ płaci za wypełnienia amalgamatowe 

Pierwsze zakazy stosowania amalgamatu w stomatologii pojawiły się już kilkadziesiąt lat temu w Japonii. W ostatniej dekadzie wiele obostrzeń wprowadziła też Unia Europejska: obowiązuje m.in. zakaz wstawiania plomb amalgamatowych dzieciom i kobietom w ciąży. Wiele krajów z własnej inicjatywy wycofało amalgamat. Polska to jedno z nielicznych miejsc na mapie Europy, w których to wypełnienie w dalszym ciągu jest szeroko stosowane.

Popularność amalgamatu w naszym kraju wynika z przepisów o refundacji zabiegów stomatologicznych przez NFZ. Na ich mocy nieodpłatnie możesz otrzymać wypełnienie kompozytowe „od kła do kła”, czyli w dolnych i górnych jedynkach, dwójkach i trójkach. W pozostałych zębach refundacja NFZ dotyczy plomb amalgamatowych – za kompozyt trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Mając do wyboru darmowe i płatne wypełnienie, wielu pacjentów kieruje się ekonomią. Jeżeli nie zmienią się przepisy, to szare plomby będą w dalszym ciągu wstawiane.

Czy plomby z rtęcią mają tylko wady?

Przez wiele dziesięcioleci wypełnienia amalgamatowe były najpopularniejszym i powszechnie stosowanym materiałem stomatologicznym. Największą zaletą szarych plomb jest trwałość: mogą pozostawać w zębach nawet przez kilka dekad. Są odporne na pękanie przy gryzieniu i żuciu, ścieranie i oddziaływania chemiczne. Za ich stosowaniem przemawia też cena. Jednak na tym kończą się zalety. Lista wad jest warta uwagi. 

Doradcza klienta z hurtowni sprzętu medycznego Limedic zwraca uwagę na najważniejsze wady wypełnień amalgamatowych: – Choć głównym tematem gorących debat jest toksyczność wypełnień amalgamatowych, to o spadku ich popularności zadecydowały w głównej mierze względy estetyczne. Szare plomby nie wyglądają najlepiej na tle naturalnego szkliwa zębów. Mają nie tylko nieatrakcyjny kolor, ale dodatkowo są porowate, a ich powierzchni nie da się skutecznie wygładzić. Ponadto mogą powodować przebarwienia tkanek zęba. Na niekorzyść tego typu wypełnienia działa też dobre przewodzenie ciepła. W czasie spożywania zimnych lub gorących pokarmów posiadacz wypełnień amalgamatowych może odczuwać duży dyskomfort: kłucie i nagły, promieniujący ból. 

Nie ulega wątpliwości, że w niedalekiej przyszłości wypełnienia amalgamatowe całkowicie wyjdą z użycia. Zgodnie z dyrektywami UE ma się to stać do 2030 r. Realizacja tych postanowień jest zależna od regulacji prawnych w poszczególnych krajach członkowskich.